Een van de hoogtijtuindagen was de zaterdag dat ik met mijn neefjes de druiven ging plukken. Via YouTube had ik gezien dat een pan, vergiet en oude theedoek genoeg zouden zijn om op ambachtelijke wijze de druiven tot sap te verwerken. De oogst was overweldigend. De druivendag begon om half tien ’s morgens en het laatste sap goot ik om half elf ’s avonds in de flessen. Een kleine dertig liter.
Zomergeluk!
Toch werd het kleine zomergeluk dat groots voelde een paar keer ruw doorbroken door het grote wereldleed.
Op 24 juni kwam het nieuws uit Venezuela: een aardbeving van 7,5 op de schaal van Richter, met vele naschokken en ingestorte gebouwen in Caracas. Zes weken later, op 10 augustus, werd buurland Colombia getroffen door een beving van 7,4. De hulpverlening in Venezuela was nog volop bezig. De berichten waren intens en verdrietig maar verdwenen toch al snel naar de achtergrond, want op 26 augustus schrikten hevige overstromingen in Nepal en Tibet ons op.
De zaterdag van de druivenoogst hield dat nieuws me bezig. De verschrikkelijke beelden van een grote catastrofale vloed die tientallen dorpen trof stonden op mijn netvlies. Mensen in doodsangst renden voor hun leven; de beelden lieten overduidelijk zien dat ze geen schijn van kans hadden. Beangstigend. Het dodental staat op het moment van schrijven op ruim 1100 en duizenden vermisten.
De media-aandacht voor deze ramp was overweldigend. De beelden spreken tot de verbeelding. In het rampgebied waren toeristen aanwezig, wat het nieuws voor veel mensen dichterbij bracht. Met die aandacht voor Nepal verdwenen Venezuela en Colombia naar de achtergrond – niet omdat het leed daar kleiner was, maar omdat het, net als in mijn tuin, groeide waar de aandacht op viel. En die aandacht wordt zelden bewust gericht, ze valt op wat het meest prikkelt: de beelden of de toeristen.
Gelukkig gaat de hulpverlening in alle drie de rampgebieden door, met of zonder media-aandacht. In alle gevallen kwam hulp snel op gang. Nepal zette meer dan 30.000 militairen en veiligheidstroepen in. Colombia riep de nationale noodtoestand uit. Venezuela ontving hulp uit tientallen landen, gecoördineerd door de VN. Overal namen mensen hun verantwoordelijkheid om levens te redden.
Het zomergeluk en het wereldleed laten me zien me wat het leven is: uitbundig leven en de bange, bittere dood, die elkaar voortdurend afwisselen.
Meer dan ooit besef ik: juist het kleine zomergeluk geeft me de rust om het grote wereldleed onder ogen te zien en op me in te laten werken. Om oog te houden voor wat de media niet haalt. Tegelijkertijd weet ik dat al dat leed soms te groot is om echt te bevatten.
Toch ontslaat ons dat niet van onze verantwoordelijkheid. Vanuit die rust mogen we doen wat binnen ons bereik ligt. Gewoon doen wat onze hand vindt om te doen.