Abita Mohammed is 55 jaar en weduwe. Ze komt uit de Sakasaka-gemeenschap in het noorden van Ghana. Na het overlijden van haar man in 2018 bleef ze achter met haar dochters Asana (26) en Mariam (23) in de stad Tamale. Daar probeerden ze te overleven, zonder vaste inkomsten en zonder eigen toilet.
Haar dagelijks leven was een aaneenrijging van ontberingen, financiële zorgen en gebutste waardigheid. Abita had nauwelijks geld. Het lukte amper om eten te kopen. Voor school was al helemaal geen geld. Dat maakte het bestaan van haar toch al kwetsbare gezin nog moeilijker.
Omdat ze thuis geen toilet hadden, waren Abita en haar dochters aangewezen op een openbaar toilet, zo’n vierhonderd meter verderop. Elk bezoek kostte een halve Ghanese cedi (4 eurocent) per persoon. Met minstens twee toiletbezoeken per dag liep dat al snel op tot zo’n drie cedi (25 cent) per dag. Voor Abita was dat bedrag bijna niet op te brengen. Tijdens ziekte, vooral bij diarree, liepen de kosten hoog op. De lichamelijke nood en de financiële zorgen versterkten elkaar.
Toegankelijkheid
Daar kwam nog iets bij. Het openbare toilet werd gedeeld met veel andere huishoudens. Lange wachttijden waren aan de orde van de dag. Om drukte en schaamte te vermijden, stonden Abita en haar dochters vaak al vóór zonsopgang op. Of ze wachtten tot laat in de avond om gebruik te kunnen maken van de publieksvoorziening.
Soms was zelfs dat geen optie. Dan gebruikten ze plastic zakken. Ze deden daarin onopgemerkt hun behoefte en gooiden die weg in de openlucht. Het was onwaardig, onveilig en ongezond. Maar ze zagen geen alternatief.
Alles veranderde toen Abita werd geselecteerd als een van de 43 kwetsbare huishoudens in de gemeenschap Salamba Sakasaka. Via het SafeWASH-project van Catholic Relief Services kreeg ze een stevig en duurzaam toilet bij haar huis.
De impact was enorm. Abita en haar dochters hoeven nu geen geld meer uit te geven aan toiletbezoek. Ook riskante en onveilige oplossingen zijn niet langer nodig. De financiële druk nam af, waardoor er ruimte kwam voor andere noodzakelijke uitgaven.
Respect
Het belangrijkste effect is misschien minder zichtbaar, maar des te groter. Abita kreeg haar waardigheid terug. Ook haar welzijn verbeterde sterk. „Jarenlang hebben we geleden omdat we geen eigen toilet hadden”, vertelt ze. „We moesten ver lopen. We moesten betalen met geld dat we niet hadden. Of we deden iets waar we ons diep voor schaamden. Nu ik een toilet in mijn eigen huis heb, voel ik opluchting. Vrede. Waardigheid. Ik voel me weer gerespecteerd.”
Het SafeWASH-project laat zien hoe gerichte hulp levens kan veranderen. Voor vrouwen als Abita betekent het een betere gezondheid, minder zorgen en herstel van menselijke waardigheid.
