Open houding naar maatschappelijk middenveld
Woord en Daad is blij dat het maatschappelijke middenveld bij deze minister weer een positieve plek inneemt. Sjoerdsma wil niet alleen in Nederland, maar wereldwijd de samenwerking zoeken met maatschappelijke organisaties. Een andere waardevolle notie is de samenwerking met Afrikaanse landen via de Afrikastrategie. Expliciet wordt benoemd dat er in deze samenwerking wordt gestreefd naar gelijkwaardige partnerschappen. Ook de meerwaarde van de zogenoemde Dutch Diamond als effectieve partnerschappen wordt benoemd. Dit is vakjargon voor de structurele samenwerking tussen overheden, kennisinstellingen, maatschappelijke organisaties en bedrijven. Voor een succesvolle samenwerking is het niet alleen relevant om de belangen van deze betrokken actoren mee te nemen, maar juist ook de belangen van de partnerlanden en lokale gemeenschappen. Wanneer óók hun belangen voldoende worden geborgd in het gehele proces kan deze samenwerking een effectieve rol spelen in het bijdragen aan duurzame ontwikkeling in het Mondiale Zuiden.
In de beleidsbrief wordt ook benoemd dat ontwikkelingssamenwerking meer dan ooit strategisch ingezet moet worden. Tegelijkertijd wordt er de nuance aan toegevoegd dat ook de belangen van het Mondiale Zuiden moeten worden meegenomen. Deze aangebrachte nuance is een betekenisvolle stap vooruit, maar het blijft onduidelijk hoe dit de komende jaren concreet vorm gaat krijgen. Wij blijven scherp op hoe dit de komende tijd wordt ingevuld en dat de belangen van het Mondiale Zuiden voldoende worden meegenomen.
Coherent buitenlandbeleid
Daarnaast wordt er gepleit voor een samenhangend buitenlandbeleid. Een beleid waarin defensie, diplomatie en ontwikkelingssamenwerking op elkaar aansluiten en elkaar versterken. Nog te vaak zien wij dat deze instrumenten apart worden ingezet en daarom steunen wij deze ambitie om deze instrumenten in samenhang met elkaar in te zetten. Ook is zichtbaar dat op andere departementen de aandacht ontbreekt voor hun (vaak negatieve) impact op het Mondiale Zuiden. Deze brief beschrijft goede intenties over het meewegen van de impact van ons buitenlandbeleid op mens en milieu. Ook het benoemen van de relevantie van IMVO is essentieel voor een coherent buitenlandbeleid. Wij blijven de komende periode waakzaam dat dit niet bij mooie woorden blijft, maar dat dit ook in de praktijk wordt gebracht.
Investeringen in ontwikkelingssamenwerking blijven achter
Daarnaast is het essentieel dat een samenhangend buitenlandbeleid beschikt over voldoende en voorspelbaar budget voor ontwikkelingssamenwerking. Hoewel de minister benoemt te investeren in ontwikkelingssamenwerking en een stap te zetten richting de internationale OESO-norm, zien wij helaas dat de beloofde investeringen niet worden waargemaakt. Recent hebben wij samen met een groot aantal andere maatschappelijke organisaties en politieke partijen daarom het kabinet opgeroepen om hun beloftes na te komen en daadwerkelijk te investeren in ontwikkelingssamenwerking. Wil dit kabinet de drie instrumenten in samenhang met elkaar inzetten, dan moet ze niet alleen flink investeren in defensie. De investeringen in ontwikkelingssamenwerking kunnen hierbij niet uitblijven.
De niet herstelde bezuinigingen passen in een internationale trend waarin wereldwijd wordt gekort op ontwikkelingssamenwerking. Ook lijkt het politieke draagvlak, in tegenstelling tot het maatschappelijke draagvlak gezien alle vrijwilligers die zich hiervoor inzetten, voor internationale solidariteit af te nemen. In het licht van deze trend is het goed dat het ministerie bezig is met draagvlakversterking. Vanwege de huidige inzet hierop had dit onderwerp een prominentere plek verdiend in de beleidsbrief.
Ten slotte wordt er benoemd dat er op korte termijn een ‘nieuwe internationale visie op ontwikkelingssamenwerking op basis van gelijkwaardigheid, om materiële en immateriële belangen te behartigen’ moet worden opgesteld. Het maatschappelijk middenveld kan hierbij waardevolle praktische ervaringen delen over gelijkwaardige samenwerking. Woord en Daad draagt hier graag op een constructief-kritische wijze aan bij om, met gelijkwaardigheid en oog voor wederzijdse belangen, te werken aan meer rechtvaardigheid en barmhartigheid in deze onstuimige wereld.