Neem nou Colombia, waar ik in oktober 2025 namens Woord en Daad een bezoek bracht aan diverse projecten, samen met onze partnerorganisatie Conviventia. Daar zag ik opnieuw hoe kostbaar én hoe kwetsbaar vrede is in een land dat nog steeds getekend wordt door terreur, bendes en gebieden die op de kaart rood kleuren van gevaar.
Colombia lijkt soms twee gezichten te hebben. In Bogotá bruist het van hoopvolle initiatieven, maar in sommige wijken voeden armoede en geweld elkaar nog altijd. Juist in die wirwar van straten, tussen golfplaten daken en steile heuvels, staan de scholen van Conviventia. Eenvoudige klaslokalen, soms klein en warm, maar ze ademen iets revolutionairs: toekomst!
Woord en Daad ondersteunt er technische opleidingen, ondernemerschapsprogramma’s en vele scholen. Kleine stappen misschien, maar in een land dat generaties lang verscheurd werd, blijken juist die stappen betekenisvol. Vrede is niet alleen de afwezigheid van conflict. Vrede is de aanwezigheid van mogelijkheden: werk, onderwijs, waardigheid.
De professionalisering van onze partnerorganisatie Conviventia is indrukwekkend. Scholen ontvangen beter lesmateriaal, docenten krijgen training, beleid wordt aangescherpt en projecten nauwkeurig gevolgd. Maar de ontwikkeling zit niet alleen in systemen. Je merkt het in hoe kinderen worden gezien, hoe de zorg persoonlijker wordt en tegelijk gestructureerder. Dat maakt een wereld van verschil.
Schrijnend en troostend
Te midden van dit alles klinkt een oude gedachte actueel door. Christelijke denkers hebben ooit geschreven: “Geen vrede dan door gerechtigheid; geen gerechtigheid dan door geloof.” In Colombia voelt dat tegelijk schrijnend en troostend.
Schrijnend, omdat gerechtigheid hier vaak ver weg lijkt.
Troostend, omdat juist het Evangelie dat op deze scholen wordt gedeeld, wortelt in de vrede. Niet de politieke rust die elk moment kan worden verstoord, maar de vrede die dieper gaat dan omstandigheden. Geen gerechtigheid, dan door geloof. Zonder diepgewortelde waarden is rechtvaardigheid niet mogelijk
Diezelfde gedachte raakt ook ons in het Westen. Hoewel het hier in Nederland veilig lijkt, schuurt het wereldtoneel dichter langs onze grenzen dan ons lief is. Veel gezinnen voelen opnieuw zorg over oorlog en dreiging. De vrede die we vanzelfsprekend waanden, blijkt kwetsbaar. Noodpakketten worden dringend geadviseerd. En in huis gehaald.
En toch — in Colombia heb ik gezien dat vrede niet begint met grote verklaringen, maar met kleine daden. Met een leerkracht die een kind bij naam kent. Een leerling die ontdekt dat zijn leven waarde heeft, en glunderend vertelt over de verantwoordelijkheden die het krijgt op de school. Een moeder die opnieuw toekomst durft te zien, met een klein handeltje in kleding dat ze op kon zetten dankzij steun van Woord en Daad. Leerlingen die vrijuit getuigen van hun liefde voor Christus. Een medewerker van Conviventia die met een tekst uit Filippenzen 2 op de rug van zijn T-shirt loopt: Y toda lengua confiese que Jesu Christo es el señor, para gloria de Dios padre (En alle tong zal belijden dat Jezus Christus Heere is, tot eer van God de Vader). En die tekst regelmatig ziet als een mogelijkheid om een gesprek over het geloof in Jezus Christus te starten, zo vertelde hij mij.
Misschien is dat wel de kern van advent en Kerst: het licht dat doorbreekt waar duisternis heerst, vaak door heel gewone mensen en kleine stappen. Vrede komt dichterbij wanneer wij bereid zijn te delen, te luisteren en te bouwen. En te geloven, omdat de gerechtigheid anders geen basis heeft. Daar, waar dat gebeurt, in klaslokalen in Colombia en in onze eigen huizen en kerken, zien we al de contouren van Gods vrede op aarde.
